« رسالات جزئى و كوچك وى مربوط بيك رشته از معانى منطقى و كتابهاى كلى و بزرگ او يادداشتهائى است كه شخص منطق ديده ( خوانده ) و از دانش ارسطو بهره برده است ، بايد آنها را مطالعه و بررسى نمايد . اين دسته از كتب وى هفتاد كتاب است كه لاوفارس آنها را جمع‌آورى نموده و بعضى از آنها كتابهائى است كه سه علم را تعليم مىدهد . دسته اول در علوم فلسفه « 1 » و دسته دوم در امور فلسفى و دسته سوم در آلات مستعمله در علم فلسفه و غير آن است . كتابهاى او كه در علوم فلسفى است ، بعضى از آنها در علوم تعليمى و برخى در علوم طبيعى « 2 » و پاره‌اى در الهيات « 3 » مىباشند . اما كتابهائى كه در علوم تعليمى داشته بدين شرح مىباشند : 1 ) كتابى در مناظر ؛ 2 ) كتابى در خطوط ؛ 3 ) كتابى در حيل ( مكانيك ) . « كتابهائى كه در علوم طبيعى نگاشته بر دو دسته‌اند : بعضى از آنها در تعليم امورى است كه شامل تمام طبائع ( طبيعت‌ها ) است و برخى از آنها مخصوص بيكايك طبائع مىباشد . قسمت اول عبارتند از : كتاب « سمع الكيان » « 4 » - اين كتاب را به كيفيت ذيل تعبير كرده‌اند كه به تعداد مبادى تمام اشياء طبيعى و امورى كه شبيه بمبادى است و شامل اشيائى كه در درجهء دوم از مبادى قرار دارند و اشياء مشابه با اشياء درجهء دوم مىباشند ؛ « اما مبادى ، همان عنصر و هيكل مىباشند . آنها كه در درجهء بعد از آنها قرار دارند در حقيقت مبدء نيستند ، بلكه شباهت آنها بمبادى تقريبى است ، مثل عدم و آنهائى

--> ( 1 ) - La Philosophie ( 2 ) - Les Plysiques ( 3 ) - Les Methaphysiques ( 4 ) - سماع طبيعى Les Lecons de Physique - La Physique - Physica -